Skarga kasacyjna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.
Tezy

Zadośćuczynienie, podobnie jak odszkodowanie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2000 r., Nr 14, poz.176 ze zm.), jeżeli wynika ono z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Protokolant Anna Świech, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. K. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 789/14 w sprawie ze skargi D. K. i J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. K. i J. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 2 400 (słownie: dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie strona 1/12

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 789/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. i D. K. (dalej również jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 22 listopada 2013 r. określającą wobec Skarżących zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok w kwocie 58.177 zł i odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok w kwocie 28.236 zł. Organy podatkowe uznały, że uzyskany przez Skarżących przychód z tytułu otrzymanego zadośćuczynienia od pracodawcy syna G. K., który zginął w wypadku samochodowym w toku wykonywanej przez niego działalności gospodarczej i współpracy z T. Sp. z o. o. Sp. k., w łącznej wysokości 88.235,30 zł, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3-3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z poźn. zm., dalej w skrócie "u.p.d.o.f."). Organ odwoławczy stwierdził, że ze zwolnienia korzystają te odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie bądź wyroków sądowych, z wyjątkiem m.in. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż sądowe. Natomiast w niniejszej sprawie ugoda zawarta w dniu 2 sierpnia 2012 r. pomiędzy D. i J. K. a D. Sp. z o. o. Sp. k. nie stanowi ugody sądowej, tym samym odszkodowanie wypłacone na jej podstawie nie podlega zwolnieniu wskazanemu w treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f.

3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź organu na skargę.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji postawione zostały zarzuty naruszenia: art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 5 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "o.p."); art. 2 oraz 64 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 84, jak również art. 217 Konstytucji RP; a także wydania decyzji nieuwzględniającej stanu prawnego do stanu faktycznego w przedmiocie odwołania, w oparciu o interpretację i ocenę, niewynikające wprost z obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

4. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji.

Uzasadniając oddalenie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powołał się na wstępie na zasadę powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. Dalej przywołał treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b i 3c u.p.d.o.f. Następnie wskazał, że co do wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. (SK 51/06, OTK-A 2006, Nr 10, poz. 156), który uznał, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP, lecz wyłącznie w takim zakresie, w jakim wyłącza zwolnienie podatkowe w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej. Oznacza to, że odszkodowania, których wysokość bądź zasady ustalania wynikają wprost z przepisów prawa, przyznawane na podstawie ugody zawartej przed sądem korzystają ze zwolnienia podatkowego, a odszkodowania, do których podatnik nabył prawo w drodze ugody, lecz niezawartej przed sądem, nie są wolne od podatku. Trybunał nie dopatrzył się, by wyłączenie ze zwolnienia od opodatkowania odszkodowań wynikających z ugód pozasądowych (zawartych np. w formie aktu notarialnego lub umowy) stanowiło naruszenie porządku konstytucyjnego w Polsce. W celu wyeliminowania wątpliwości i niekonstytucyjności powyższych zapisów nowelizacją z dnia 21 czerwca 2008 r. wprowadzoną na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 97, poz. 623) wyłączono spod zwolnienia z opodatkowania odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód innych niż pozasądowe. Ustawodawca potwierdził zatem wolę opodatkowania odszkodowań wynikających z ugód pozasądowych, a więc takich, których dotyczy też niniejsza sprawa.

Strona 1/12