Orzeczenia NSA

II SA/Op 145/10 - Wyrok WSA w Opolu z 2010-03-25

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska - spr. Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Inne orzeczenia o symbolu:
6200 Choroby zawodowe
Inne orzeczenia z hasłem:
Zabezpieczenie społeczne
Inne
Inne orzeczenia sądu:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Inne orzeczenia ze skargą na:
Inspektor Sanitarny


Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. H. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego panewki (w obrębie stawu łokciowego lewego) oraz okołostawowego zapalenia lewego barku, wymienionych w pozycji 19.1 i 19.4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu wskazując, iż decyzja wydana została w oparciu o ostateczne orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 2 lipca 2009 r., nr [...], organ powołał jako podstawę prawną jej podjęcia § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/7 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) uchylającym z dniem 3 lipca 2009 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Odwołując się do dokonanych w toku postępowania ustaleń wyjaśnił, iż K. H. w okresach od 6 września 1979 r. do 30 stycznia 2004 r. oraz od 1 grudnia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r.-tj. do czasu przejścia na świadczenie emerytalne, pracowała w A w O. Od dnia 1 grudnia 2004 r. zatrudniona była jako operator suwnicy, a jej stanowisko pracy zlokalizowane było w kabinie sterowniczej i w zależności od rodzaju obsługiwanej suwnicy znajdowało się od 5 do 10 metrów nad powierzchnią podłogi w hali produkcyjnej. Powierzone w zakresie tego stanowiska obowiązki, cechujące się powtarzalnością wykonywanych ruchów, strona wykonywała w pozycji siedzącej, pochylonej tułowiem ku przodowi z równoczesną ręczną obsługą nastawników dźwigowych i kołowych. Organ wskazał, iż stwierdzenie choroby zawodowej wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek w postaci: wystąpienia w środowisku pracy czynnika szkodliwego, rozpoznania u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy czynnikiem szkodliwym, a rozpoznaną chorobą. W związku z podejrzeniem u K. H. wystąpienia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki stawu łokciowego lewego oraz przewlekłego zapalanie okołostawowego stawu barkowego, strona została skierowana przez lekarza Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w O. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z/s w K. Po przeprowadzeniu badań lekarskich ośrodek ten wydał orzeczenie z dnia 30 września 2008 r., nr [...], o braku podstaw do rozpoznania wskazanej choroby zawodowej. Na skutek odwołania wniesionego przez stronę od wydanego orzeczenia lekarskiego, brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu ruchu we wskazanej postaci stwierdził również, orzeczeniem z dnia 2 lipca 2009 r., nr [...], Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Organ wskazał, iż badania przeprowadzone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, jak również analiza dokumentacji medycznej potwierdziły wystąpienie u strony jedynie wielostanowej choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa i stawów obwodowych, która nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Z tego tez względu w jego ocenie brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ zaznaczył ponadto, że przed wydaniem decyzji K. H. miała możliwość zaznajomienia się z materiałem dowodowym. Korzystając z tego uprawnienia oświadczyła, że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim.

W odwołaniu od decyzji K. H. oznajmiła, że nie zgadza się zarówno z jej rozstrzygnięciem, jak i wydanymi w jej sprawie orzeczeniami lekarskimi. Podniosła, iż do jej choroby przyczyniła się praca. Podając, że urazu doznała pod koniec 2006 r. wskazała, że na lewy łokieć leczyła się w czerwcu 2006 r., a następnie w 2007 r. korzystała z poradni rehabilitacyjnej i leczyła się farmakologicznie na przewlekłe zapalenie lewego łokcia, barku i okolic, co potwierdzają dokumenty.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, uwzględniając okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego organ odwoławczy, wskazując na jednostki chorobowe uznane za przewlekłą chorobę zawodową układu ruchu wywołaną sposobem wykonywanej pracy, określone w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych, wg załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. stwierdził, iż żadnej z nich nie rozpoznano u K. H. Wskazał, iż zdiagnozowano u niej: uogólnioną chorobę zwyrodnieniową stawów, spłycenie fizjologicznej lordozy szyjnej, spondylozę szyjną z początkową dyskopatią oraz osteofitozą tylno - prawoboczną na wysokości C2-3, C3-4, dyskopatię C5-6 z objawowym zespołem bólowym lewostronnym, zmiany zwyrodnieniowe obu stawów barkowo - obojczykowych, wyrośl kostną w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej lewej, zespół bólowy kręgosłupa piersiowego C7-Th 2, Th6-Th8 oraz stan po urazie barku lewego, zmiany zwyrodnieniowe drobnych stawów rąk i zespół ciasnoty podbarkowej po stronie lewej z zespołem bólowym w wywiadzie. Schorzenia te nie figurują jednak w wykazie chorób zawodowych i za chorobę zawodową nie mogą być uznane. Z tego też względu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich, w ocenie organu nie można było uznać, że zaistniała przesłanka warunkująca rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej określona w art. 235- Kodeksu pracy, zgodnie z którym za schorzenie zawodowe może być uznane jedynie schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy dostrzegł, że K. H. była badana we właściwych jednostkach orzeczniczych upoważnionych do orzekania o chorobach zawodowych, które dokonały zbieżnej oceny jej stanu zdrowia. Stwierdził przy tym, że brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności wydanych przez nie orzeczeń. Z ich uzasadnień wynika, że wydanie ich poprzedzone zostało analizą wyników badań specjalistycznych, badaniami internistycznym i ortopedycznym, a także analizą danych na temat sposobu wykonywania pracy. Jednocześnie, z orzeczenia jednostki drugiego stopnia wynika, że rozpoznane zmiany spowodowane zostały czynnikami pozazakładowymi takimi jak między innymi wiek, czynniki genetyczne, wady postawy i budowa ciała, choroby metaboliczne, przebyte choroby i uraz oraz zaburzenia hormonalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu K. H. - reprezentowana przez adwokata H. S. - zarzuciła decyzji odwoławczej naruszenie:

- przepisu art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowody i materiały, zgromadzone zgodnie z art. 237 §1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), a w szczególności § 2 ust. 4 rozporządzenia, uchylonym z dniem 3 lipca 2009 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r.

- przepisów prawa materialnego, poprzez niezgodność "Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" postępowania przeprowadzonego w dniu 9 czerwca 2008 r. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej skarżącej z "wzorem karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", stanowiącym załącznik nr 4, o którym mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1121)

- przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3, z uwagi na to, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązany był po myśli art. 77 § 1 K.p.a., przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 K.p.a. i nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego art. 107 §3 K.p.a.

W związku z podnoszonymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji odwoławczej w całości, bądź w przypadku uznania przez Sąd, że w stosunku do pierwszego zarzutu nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. o uchylenie decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa. Argumentując pierwszy z podniesionych zarzutów wskazała, że przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. uchylony został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., skutkiem czego w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Powołując § 6 ust. 4 nowego rozporządzenia stwierdziła, że sposób gromadzenia dokumentacji w poprzednim stanie prawnym był niekonstytucyjny. Wobec tego decyzje wydane w niniejszej sprawie na podstawie dokumentacji zgromadzonej w oparciu o przepisy rozporządzenia uznanego za niekonstytucyjne uznać należy za nieważne. Na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie skarżąca powołała wyrok NSA z dnia 22 lutego 1995 r. sygn. akt SA/Kr 2201/94 i wyrok SN z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I PK 116/2005. Odnosząc się z kolei do drugiego z zarzutów podniosła, że niezgodność karty oceny narażenia zawodowego z prowadzonego postępowania polega na braku w pozycji 7 karty punktu "numer według wykazu chorób zawodowych". Wywiodła przy tym, iż dokonanie zgłoszenia na dokumencie nieodpowiadającym wymogom rozporządzenia stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego o dużym znaczeniu dla rozstrzygnięcia o chorobie zawodowej. W ocenie skarżącej, podanie przez organy jedynie numeru grupy chorobowej ( w tym przypadku 19) skutkowało tym, że organy w sposób dowolny i ogólny zajęły się zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego. Jak wskazała w karcie narażenia zawodowego, wystawionej przez lekarza NZOZ w O. oznaczono schorzenia odpowiadające nr 19. 1 i 19.4 wykazu chorób zawodowych. Z dokumentacji medycznej poradni ortopedycznej, do której skarżąca została skierowana wynika ponadto, iż dodatkowo jej schodzenia odpowiadają nr 19.5 i 19.4. Zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania skarżąca podniosła, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był niepełny, a organy nie ustosunkowały się w sposób zupełny do jej stanu zdrowia udokumentowanego w historii choroby z poradni ortopedycznej w O. Jak wyjaśniła, świadczy o tym nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do rozpoznania schorzenia pod nr 19.5, ujawnionego w historii choroby wydanej przez ortopedę dnia 31 października 2007 r., jak również brak stanowiska co do zdarzenia w postaci urazu z 2006 r. Zdaniem skarżącej, wadliwym było to, że w uzasadnieniach decyzji nie wyjaśniono dlaczego choroba zdiagnozowana przez ortopedę nie została przez organy i orzeczników rozpatrzona, nie podano jakie konkretne dowody w postaci dokumentacji medycznej wskazały na taką, a nie inną diagnozę, jak również nie wskazano dlaczego choroby rozpoznane przez ortopedę nie zostały zakwalifikowane jako określone w pozycji 19.5 i 19.4. Dodatkowo organy wskazały na bliżej niezidentyfikowane zdarzenie z 2006 r. polegające na urazie lewego ramienia, do którego to faktycznie doszło już po zaistnieniu dolegliwości łokcia i lewego barku. Organy nie podjęły jednak starań w celu wyjaśnienia faktycznych okoliczności zdarzenia i jego bezpośredniego wpływu na stan zdrowia skarżącej. Odnosząc się do orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia skarżąc podniosła, iż w swej treści są one niejednoznaczne, co nie odpowiada stawianym im wymaganiom. Jak zaznaczyła, nie zawierają one uzasadnienia medycznego co do tego, iż zdiagnozowana choroba nie ma podłoża w wykonywanej pracy, lecz ograniczają się do ogólników medycznych.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów organ wskazał, że powoływane przez skarżącą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczyło przepisu art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób, które to rozporządzenie obowiązuje nadal, a określony w nim sposób dokumentowania jest zgodny z prawem. W oparciu o okoliczności faktyczne wyjaśnił też, że w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, dołączonej do skierowania na badania, wystawionego K. H. przez lekarza NZOZ w O., w pkt 7 dokładnie określono, wystąpienia której jednostki chorobowej dotyczy podejrzenie (skierowanie). Zapis ten warunkował zatem kierunek postępowania orzeczniczego, w wyniku którego wydane zostały orzeczenia lekarskie. Skoro zaś postępowanie toczyło się w kierunku wyznaczonym skierowaniem, do czego jednostki orzecznicze były zobligowane, zarzut nieuwzględnienia w orzeczeniach lekarskich innych jednostek chorobowych, pozostaje bezzasadny. Nie były one bowiem przedmiotem tego postępowania. Organ podkreślił, iż żadna z rozpoznanych u skarżącej jednostek chorobowych, wyszczególnionych w Karcie wypisowej ze Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i nie może być jako taka rozpoznana. Jednocześnie w sprawie zgromadzone zostały wszelkie dowody, które pozwoliły wydać decyzje w przedmiocie choroby zawodowej. Organ wskazał, iż skarżąca poddana została badaniom w dwóch jednostkach orzeczniczych, a wydane przez nie orzeczenia pozostają zbieżne. W sposób czytelny, jasny i nie budzący wątpliwości wskazano w nich, z jakich powodów brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jak również wyraźnie zaznaczono w ich uzasadnieniach o wyniki jakich konsultacji lekarskich zostały oparte. Z tego też względu w ocenie organu nie można zgodzić się z zarzutem, że nie wskazano w orzeczeniach jakie badania wskazały na postawioną diagnozę.

Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2010 r. strona skarżąca podniosła, iż podtrzymuje argumenty powołane w skardze. Wyjaśniła przy tym, że nie kwestionuje mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. Zarzut skargi nie dotyczy bowiem postępowania w oparciu o dokumentację chorób zawodowych, o której mowa w tym rozporządzeniu, lecz gromadzenia dokumentacji na podstawie § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. uchylonego orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca podniosła ponadto, że w zaistniałym stanie faktycznym, w sprawie gromadzenia dokumentacji przez pracodawcę nie stosowano się do art. 298- Kodeksu pracy i obowiązków pracodawcy wynikających z wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej dnia 28 maja 1996 r., co w jej ocenie potwierdza fakt, iż w orzeczeniach lekarskich powołano się na bliżej niezidentyfikowane zdarzenie z 2006 r. Nie wskazano daty jego zaistnienia, jak również nie zostało ono zweryfikowane i udokumentowane. Świadczy to o tym, że pracodawca nie realizował obowiązków związanych z gromadzeniem dokumentacji, co stanowi potwierdzenie dla zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. i zastosowania niekonstytucyjnych przepisów. Skarżąca oświadczyła, że w skardze nie kwestionowała wiarygodności orzeczeń lekarskich, lecz podnosiła zarzut co do ich ogólnikowości i braku stanowczości. Organom wydającym decyzje w przedmiocie choroby zawodowej zarzucała z kolei niedołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu okoliczności związanych z nieustosunkowaniem się do rozpoznania choroby przez ortopedę oraz brakiem w orzeczeniach lekarskich ustaleń dotyczących zdarzenia zaistniałego w 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu orzekająca o braku podstaw do stwierdzenia u K. H. choroby zawodowej. Przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym były zatem kwestie związane z prawidłowością postępowania prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej w przedmiocie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Przeprowadzona w tym zakresie przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa.

Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności rozpocząć należy od wskazania, iż w obowiązującym stanie prawnym definicja choroby zawodowej ujęta została w art. 235 - ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r., a więc znajdował zastosowanie również na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wskazując w powołanym przepisie na "wykaz chorób zawodowych" ustawodawca jednocześnie ustalił w art. 237 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia wykazu chorób zawodowych w drodze rozporządzenia. Na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 1- Kodeksu pracy, którego obowiązujące brzmienie ustalone zostało nowelą z dnia 22 maja 2009 r., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r. Zastąpiło ono wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów, regulujące materię związaną z orzekaniem w przedmiocie choroby zawodowej, z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Jednocześnie na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121). Akt ten, jako mający moc obowiązującą, obok wskazanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w aktualnym porządku prawnym ma zasadniczą rolę w kształtowaniu procedury administracyjnej, w ramach której zapadają orzeczenia lekarskie i decyzje w sprawach chorób zawodowych.

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zgłoszenie podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej, nastąpiło w dniu 10 czerwca 2008 r., poprzez przesłanie do organu inspekcji sanitarnej kopii skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, a więc w trybie wynikającym z obowiązującego w dniu zgłoszenia, § 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Dostrzec tym samym należy, że do postępowania w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, wszczętego na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., bez wątpienia zastosowanie znajdowały regulacje pozostającego nadal w mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia. Jednocześnie, skoro w chwili wszczęcia postępowania obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., stanowiło ono podstawę prawną czynności podejmowanych w dalszym toku postępowania, aż do czasu utraty jego mocy obowiązującej. Zgodnie z ustaloną w art. 6 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwaną K.p.a., ogólną zasadą praworządności (stanowiącą powtórzenie zasady wynikającej z art. 7 Konstytucji RP) organy administracji publicznej obowiązane są bowiem do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie można tym samym uznać czynności dowodowych za nieważne tylko z tego względu, że przepisy w oparciu o które zostały podjęte utraciły swą moc.

Niemniej jednak, skoro w toku prowadzonego postępowania i przed podjęciem decyzji w przedmiocie choroby zawodowej wskazane rozporządzenie przestało obowiązywać, organy inspekcji sanitarnej obowiązane były uwzględnić w dalszym toku postępowania nowe regulacje. Stosownie do tego, w ocenie Sądu, jako prawidłowe uznać należało, wydanie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej, w oparciu o przepisy obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Jak już wcześniej wskazano, organy administracji publicznej obowiązane są bowiem do działania na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, iż winny dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji gdy, przepisy prawa ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy. W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego. W braku szczególnych regulacji nie sposób przy tym uznać, iż ustalenia dokonane w wyniku czynności wyjaśniających podjętych na gruncie przepisów, które utraciły swą moc, nie mogą stanowić podstawy merytorycznego rozstrzygnięcia, jeśli zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do rozpoznania sprawy na podstawie nowych przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut wadliwości zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w trybie określonym przepisami, które utraciły swą moc. Bez znaczenia dla oceny dokonanej w tym zakresie pozostaje przy tym fakt, iż rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r. utraciło swą moc w związku z orzeczeniem przez Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, o niekonstytucyjności jego zapisów. Z uwagi na związanie obowiązującym porządkiem prawnym, organy administracji nie mogą wszak odmówić zastosowania obowiązującego przepisu ze względu na jego niekonstytucyjność. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, wydane natomiast zostały na podstawie obowiązujących w dniu ich wydania przepisów prawa tj. rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Przepis § 11 ust. 1 tego rozporządzenia wyraźnie z kolei wskazuje, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Stosownie do wskazanej regulacji w niniejszej sprawie organy były zatem uprawnione do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem czynności dokonanych w oparciu o przepisy, które utraciły swą moc. Dostrzec przy tym przyjdzie, że obowiązujące rozporządzenie w sposób podobny, jak rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., określa zakres materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej ( § 8 ust. 1 ).

W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W zakresie tego postępowania, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej (pierwszego i drugiego stopnia) powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Podkreślić przy tym trzeba, że orzeczeniem tym związany jest organ inspekcji sanitarnej wydający decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Oznacza to, że nie jest on władny do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania w zakresie stwierdzonego schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, a organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do weryfikacji jego merytorycznej treści. Co najwyżej, jeśli w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów orzeczenie to budzi wątpliwości, organ administracji może żądać wydania kolejnych orzeczeń, przez inne jednostki diagnostyczne. Orzekając jednak o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).

W myśl natomiast § 6 ust. 3 ocena narażenia zawodowego, w oparciu o którą wydawane jest orzeczenie lekarskie, jak i decyzja w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, dokonywana jest przez trzy różne podmioty. Na etapie rozpoznania choroby zawodowej dokonuje jej lekarz jednostki orzeczniczej, a w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej właściwy organ inspekcji sanitarnej. Stosownie do § 6 ust. 4 sporządzana jest ona na formularzu określonym w powołanym wcześniej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2981 Kodeks pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Formularz ten, z którego dane na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowią podstawę wydania decyzji o chorobie zawodowej, określony został w rozporządzeniu jako "Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej".

Na gruncie niniejszej sprawy, uwzględniając powołane powyżej regulacje, wskazać należy, iż skarżąca poddana została badaniu we właściwych jednostkach diagnostycznych pierwszego i drugiego stopnia, tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w O. z/s w K. oraz Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w oparciu o które następnie wydane zostały orzeczenia lekarskie, stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Z wydanych orzeczeń wynika, iż zdiagnozowane u skarżącej zmiany chorobowe nie powstały w związku ze sposobem wykonywanej pracy i nie figurują w wykazie chorób zawodowych, co wykluczało uznanie ich za taką chorobę. W szczególności nie stwierdzono, że u skarżącej występuje schorzenie określone w pozycji 19.1 i 19.4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (w obrębie stawu łokciowego lewego) i przewlekłego zapalania okołostawowego barku (lewego). Z podejrzeniem wystąpienia takich zmian chorobowych skarżąca skierowana natomiast została na badania do jednostek diagnostycznych i w zakresie ich rozpoznania prowadzone było postępowania w sprawie choroby zawodowej.

Orzeczenia lekarskie wydane były w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań. Wobec zbieżności rozpoznania dokonanego przez jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia tj. stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz uzasadnienia zajętego stanowiska, w ocenie Sądu brak było w niniejszej sprawie podstaw do kwestionowania przez organy inspekcji sanitarnej wydanych orzeczeń i wobec tego nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, stanowiącego podstawę wydania decyzji, stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia. W orzeczeniach wskazano, iż rozpoznanie dotyczyło chorób narządu ruchu w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (w obrębie stawu łokciowego lewego) i przewlekłego zapalania okołostawowego barku (lewego). Zakresem postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej nie były natomiast objęte inne schorzenia. Nie można tym samym zarzucić organom inspekcji sanitarnej zebrania materiału dowodowego w sposób niewyczerujący. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zaskarżona decyzja prawidłowo oparta została o orzeczenia lekarskie. Organ wydający decyzję nie był natomiast uprawniony do analizy materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia. W zakresie rozpoznania choroby zawodowej związany był orzeczeniami lekarskimi.

Prawidłowo też w oparciu o te orzeczenia, zaskarżoną decyzją rozstrzygnięto o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia i art. 235 - Kodeksu pracy, konieczną przesłankę jej stwierdzenia w drodze decyzji organu inspekcji sanitarnej jest bowiem rozpoznanie schorzenia przez jednostkę diagnostyczną, jako choroby określonej w wykazie chorób zawodowych. Skoro natomiast w orzeczeniach lekarskich stwierdzono, że schorzenia występujące u skarżącej nie stanowią choroby określonej w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia jako choroba zawodowa, brak było podstaw do jej stwierdzenia u skarżącej. Zgodnie z prawem zatem, dokonując oceny dowodów w postaci orzeczeń lekarskich, organ zaskarżoną decyzją orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

W ocenie Sądu nie można przy tym zgodzić się z zarzutem skargi, że nieokreślenie w pkt 7 "Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", jednostek chorobowych jakich dotyczyło postępowanie, poprzez wskazanie ich pozycji z wykazu chorób zawodowych tj. określenie liczby porządkowej (19.1 i 19.4), stanowiło istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Dostrzec przyjdzie, iż wymienione pod pozycją 19.1 i 19.4 wykazu jednostki chorobowe, określone zostały w pkt 7 Kart w formie opisowej, a ponadto podano, że postępowanie dotyczy chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy z pozycji 19. Z Karty tej, która w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowiła środek dowodowy przy stwierdzeniu choroby zawodowej, wynikło zatem jakich jednostek chorobowych dotyczyło postępowanie. Wskazane przez skarżącą braki, jakkolwiek mogły świadczyć o braku dokładności organu, nie mogły mieć tym samym wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, powtórzyć przyjdzie, iż w ocenie Sądu stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W prowadzonym postępowaniu organ nie naruszył rządzących nim reguł i prawidłowo uznał za wiążącą ocenę wynikającą z orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Inne orzeczenia o symbolu:
6200 Choroby zawodowe
Inne orzeczenia z hasłem:
Zabezpieczenie społeczne
Inne
Inne orzeczenia sądu:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Inne orzeczenia ze skargą na:
Inspektor Sanitarny

Szukaj inne orzeczenia NSA: