Sprawa ze skargi A. B. na zarządzenie Burmistrza [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora centrum kultury
Uzasadnienie strona 5/7

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego wniosku organu, tj. wniosku o odrzucenie skargi, wyjaśnienia wymaga, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela dominujący w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, według którego zarządzenie w sprawie odwołania dyrektora instytucji kultury jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się bowiem, że przedmiotowe zarządzenie nie jest aktem wykonania prawa, czyli czynnością faktyczną, lecz czynnością prawną. Jest to przy tym czynność o podwójnym charakterze - publicznoprawnym (jest formą realizacji przez organ zadań publicznych), ale zarazem wywołującym skutki w sferze prawa pracy. Ma ona charakter aktu indywidualnego i jako taka należy do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Akty w tym przepisie wymienione nie obejmują bowiem wyłącznie aktów ogólnych (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt II OSK 390/21, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarządzenie organu wykonawczego gminy o odwołaniu dyrektora instytucji kultury nie jest więc aktem wyłącznie z zakresu prawa pracy, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania placówką związaną z realizacją przez gminę jej zadania własnego w zakresie działalności kulturalnej, co niewątpliwie wchodzi w zakres administracji publicznej. Wprawdzie akt odwołania dyrektora wywołuje również skutki w sferze prawa pracy, jednak okoliczność ta ma takie następstwo, że odwołany dyrektor może kwestionować sam akt odwołania (zarządzenie organu gminy) przed sądem administracyjnym, natomiast własnego interesu w sferze skutków, jakie ów akt wywołuje w zakresie praw pracowniczych, może dochodzić przed sądem pracy (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 724/19 i powołane tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 53 § 2a P.p.s.a w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalna i podlega merytorycznej ocenie.

Przechodząc już do oceny zaskarżonego zarządzenia, przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę jego wydania stanowił art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem. Wskazany przepis precyzuje katalog przesłanek, których wystąpienie może stanowić podstawę odwołania dyrektora instytucji kultury. Zatem ocena, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 15 ust. 6 ustawy, mieści się w zakresie kompetencji organizatora, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. W uzasadnieniu aktu odwołującego dyrektora z zajmowanego stanowiska dyrektora instytucji kultury ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie dyrektora, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie zarządzenia. W uzasadnieniu zaś samego aktu odwołania dyrektora muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości. Przesłanka odwołania "z powodu naruszenia przepisów w związku z zajmowanym stanowiskiem" oznacza, że przyczyną odwołania dyrektora może być wykazanie związku funkcjonalnego pomiędzy naruszeniem przepisów prawa a zajmowanym stanowiskiem dyrektora. Wynika z tego, że zakres przedmiotowy tej odpowiedzialności obejmuje jedynie takie zachowania na zajmowanym stanowisku, których skutkiem jest złamanie obowiązującego prawa. Konstrukcja normatywna przepisu sugeruje, że organizator może odwołać dyrektora, jeżeli jednoznacznie wykaże, że na zajmowanym stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Podkreślenia też wymaga, że rolą adresata aktu nie jest domyślanie się, jakie względy legły u podstaw wydania zarządzenia o odwołaniu. Przeciwnie, to na organie spoczywa obowiązek takiego sformułowania rozstrzygnięć, by były one zgodne z literą prawa, transparentne i wyjaśniały powody odwołania. Takie rozstrzygnięcie nie może być arbitralne. Natomiast wymóg należytego uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego - art. 2 oraz z zasady praworządności i legalności - art. 7 (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 717/18).

Strona 5/7